बल्न थाल्यो शान्तिको दियो

शिव शर्मा चञ्चल

मंगलवार सात दल र माओवादी बीच भएको साझा सहमतिले मुलुकमा नया आशाको संचार भएको छ । लामो गृहकार्य पछि दल र माओवादी यो विन्दुमा पुगेका हुन । जनआन्दोलन भाग दुइको सफलता संगै सात दल सरकारमा पुगेर सात महिनाको लामो अन्तराल पछि भएको यो ऐतिहासिक समझदारी हो । यसलाई आम जनताले सहज र सकारात्मक रुपमा लिदै मुलुकमा शान्ति कायम हुने कुरामा पनि विश्वश्त भएका छन् ।

२१ घण्टा लामो गंभीर र निष्कर्षुक्त वार्तापछि भएको यो साझेदारीले मुलुकमा दुइ बन्दुक निस्तेज हुने छनक पनि देखिएको छ । एघार वर्षसम्म लामो द्धन्द्धको मार खेपेका र्सवसाधारण नेपालीका लागि यो साझा सहमति अति नै हर्षो कुरा मान्नुपर्छ । यो समझदारीले लामो समयदेखि वन्दुक उठाएर सशस्त्र युद्धमा होमिएका माओवादीलाई राजनैतिक मुलधारमा ल्याई अन्तिरम सरकारमा सहभागि हुने वाटो खुल्ला भएको छ । यो माओवादीका लागि पनि खुशिको कुरा मान्नुपर्छ ।

अव नत माओवादीले हतियारको प्रदर्शन गर्न पाउने छन् नत नेपाली सेनाले नै । माओवादी र सेनाका हतियारहरु आ-आफनै क्याम्प र ब्यारेकमा भण्डारण हुनेछन् । यसरी हतियार निश्चित ठाउँमा सिमित रहेपछि र राजाको शक्ति क्षीण भएपछि मुलुकमा वल्ल नूतन परिवर्तनको रेखा कोरिने छ । यसमा सहमति जुटाउन हरेकले अग्रगमी बाटो अपनाउनै पर्छ । अहिले भएको दल र माओवादीको समझदारीले नेपालमा दीघकालिन शान्ति स्थापना हुनेमा भने सबै ढुक्क देखिएका छन् । त्यसलाई यो लामो समझदारीले पनि प्रमाणित गरिदिएको छ । यो ऐतिहासिक समझौता संगै देशभरी खुशियाली मनाउने क्रम पनि शुरु भएको छ । स्वदेशी मात्र हैनन् विदेशीहरु पनि नेपालमा भएको यो समझौताले खुशि भएका छन् । तर नेपालको हित नचाहनेहरु भने यसवाट डगमगाएका छन् । र हच्किएका छन् । तर नेपाली-नेपाली बीचमा समझदारी हुनु नै सवैभन्दा ठुलो उपलब्धि हो । यसमा वाहिर मुलुकको टिकाटिप्प्ाणी ले भने कुनै अर्थ राख्दैन ।

मंगलवार राती भएको समझौतावाट नया नेपालको निर्माण हुनेछ भन्नेमा हरेकको ध्यान केन्द्रित भएको छ । यही खुशियालीमा मुलुकभरी विजयजुलुस निकालिएको छ । आम र्सवसाधारणले शान्तिको महशुस गदै दीपावलि मनाएका छन् । निश्चित रुपमा यो समझदारी दल र माओवादीको जीत नभई आम शान्तिकामी नेपालीको जीत हो । अव यो समझौतालाई साकार पार्न सवैले आ-आफनो क्षेत्रवाट अग्रगामी भुमिका निर्वाह गर्नुपर्छ । यो समझौतालाई विथोल्न यहा“ षडयन्त्रका तानावुना वुन्ने काम पनि नहोला भन्न कदापी सकिदैन । यस्तो अवस्थामा दल-माओवादीले पनि त्यतिकै सचेतता अपनाउनै पर्छ । दल-माओवादीको समझदारीले नै मुलुक यो अवस्थामा पुगेको छ । यस्तो वेला गंभीरतालाई पनि सवैले ध्यान दिनुपर्छ । अलिकति पनि हेलचक्रयाई भयो भने यसले दृष्परिणाम निम्त्याउनेछ ।

नया नेपाल निर्माणार्थ दल र माओवादी बीच भएको यो समझौतालाई भारतले जनताको जीत भनेको छ भने अमेरिकाले व्यवहारपछि मुल्याङकन गरिने र वेलायतले नेपालको शान्ति स्थापनामा सुखद संकेत भएको टिप्प्पणी गरेका छन् । राजनितिक मुद्धा र हतियार व्यवस्थापनको विषयमा भएको यो सहमतिले निश्चित रुपमा नेपाली जनतामा आशाको किरण पलाएको छ । विदेशीहरुको वोलाई र गर्राईमा नेपाली जनतालाई कुनै सरोकार छैन । जनतालाई चाहिएको काटमार र हिसां विरोधी नेपाल हो । त्यसको संकेत यो ऐतिहासिक समझदारीले देखाइदिएको छ । १९ दिने जनआन्दोलन सफल भएर जनताले एउटा विजय हासिल गरेका थिए । त्यसको ठिक सात महिनाको अन्तराल पछि अर्को विजय जनताले हासिल गरेका छन् । र त्यसमा खुशियाली पनि मनाइसकेका छन् । यो पनि नेपाली जनताका लागि अर्को ठुलो जीत नै हो । हतियारको राजनिति गरीरहेका माओवादी एकाएक राजनीतिको मूलप्रवाहमा आउनु एउटा सुखद पक्ष नै मान्नुपर्छ ।

लामो समय देखि समस्या नै समस्याले ग्रस्त नेपालमा अहिले आएर शान्तिको दियो बलेको छ । द्धन्द्धको अन्तय पनि भएको छ । मूख्य कुरा हतियार व्यवस्थापनको लामो विवादको पनि अहिले आएर टुङ्गो लागेको छ । अव हतियारको वलमा शासन गर्न नसकिने रहेछ भन्ने कुरा पनि यही सहमतिले नै प्रष्ट पारिदिएको देखिन्छ । जे भएपनि दल-माओवादी बीच एउटा लिखित ऐतिहासिक समझदारी भयो त्यो नै मुलुक र मुलुकवासीका लागि गर्व गर्ने कुरा हो । यसका साथै तानशाह शाही व्यवस्थालाई टुङ्गो लगाउने वारेमा पनि ऐतिहासिक समझदारी भएको छ । लामो समयदेखि नेपाली जनताले भोगेको सामान्ती राजतन्त्रात्मक व्यवस्थालाई समाप्त पार्नु पनि त्यतिकै जरुरी छ । त्यसो त दल-माओवादीको समझदारीमा राजापरिवार र राजा वीरेन्द्रको अथाह सम्पत्ति खोस्ने निर्णय हुनु जनताको पक्षमा भएको एउटा गहन र ऐतिहासिक निर्णय नै हो । यसलाई कार्यान्वयनको दिशामा लैजान सवै पक्ष जुटनै पर्छ । तव मात्र यो ऐतिहासिक समझौताले मूत रुप लिने छ । र जनताको अभिलाषा पुरा हुनेछ ।

हामी सवैले गर्व गरेर भन्नुपर्छ यो सहमतिले नया नेपालको खाका कोरेको छ । जनतामा सुखशयल र अमनचयनको वातावरण सृजना गरको छ । अध्यारो वस्तीमा उज्यालो छाएको छ । यो सहमतिले जनतालाई नेताहरु प्रतिको दूरीलाई कम गराएको छ । नेताहरुले पनि यो ऐतिहासिक समझदारी कायम गरेर आम जनतामा विश्वास जगाएका छन् । जे समझदारी र सहमति भएको छ त्यो सवै जनताको पक्षमा भएको छ । यसमा कुनै शंका छैन । तर यो निर्णयले मात्र नेपालमा पूर्ण शान्ति् कायम भयो भनेर चुपचाप बस्ने वेला भने अझै आइसकेको  छैन । अझै पनि नागरिक समाज र र्सवसाधारणले दल-माओवादीलाई खवरदारी गर्नेपर्छ । तर हतियारको व्यवस्थापन, अन्तिरम सरकार र सविधानसभाको निर्वाचन सम्म पुग्नलाई त्यति सजिलो भने छैन । समझौतापत्रमा सहमति जनाउदै विभिन्न खुडकिलाहरु पार गदै सहमतिको मिलनविन्दुमा पुग्नु पर्नेनै हुन्छ। यो अप्ठयारोलाई सामना गदै अगाडी बढनु आम नेपालीका लागि ठुलो पर्खाल हो । तर सवै एक भएपछि यो पर्खाल सिधै फोडिने छ । जे भएपनि यो ऐतिहासिक समझदारीले नया विहानीको संकेत गरेको छ । निभ्न लागेको मधुर शान्तिको दियो बल्न थालेको छ । यो नै आम जनताका लागि एउटा नया खुशियाली मान्नुपर्छ । र हो पनि ।